AZT versterkt expertise rond persoonsgerichte zorg voor personen met dementie

Hoe kan contact met personen met dementie behouden blijven? Hoe krijgen hun levensverhaal, noden en mogelijkheden blijvend een plaats in de zorg? Met die vragen ging de Alexianen Zorggroep Tienen aan de slag binnen het project Iedereen telt, een traject onder begeleiding van het Expertisecentrum Dementie.

In 2024 werd AZT, samen met 14 andere organisaties, geselecteerd uit 101 inschrijvingen om deel te nemen aan dit project. Binnen de organisatie vormde zich een projectgroep van 12 collega’s uit verschillende disciplines. Zij werkten aan één doel: de dementiezorg in de woonzorgcentra verder versterken, met meer aandacht voor persoonsgerichte zorg.

Op 20 maart 2026 stelde een delegatie van de projectgroep het traject voor tijdens het slotevent van Iedereen telt. De presentatie kon op veel waardering rekenen van het publiek.

Persoonsgerichte zorg begint bij het levensverhaal

Een belangrijk uitgangspunt in het traject was dat het levensverhaal van bewoners niet stopt bij dementie. Ook wanneer woorden moeilijker worden of herinneringen vervagen, behoudt iedere persoon eigen voorkeuren, gewoontes, gevoelens en noden.

Daarom werd binnen het project gewerkt aan nieuwe manieren om dat levensverhaal zichtbaar te maken. Zo ontwikkelden collega’s onder meer een moodboard en een droombriefing. Die helpen medewerkers om bewoners beter te leren kennen: wat iemand graag hoort, ziet, ruikt of doet, wat rust brengt, wat betekenisvol is en wat net spanning kan veroorzaken.

Ook de visietekst rond dementie werd herwerkt. Zo krijgt een gedeelde kijk op wonen, leven en zorg voor personen met dementie verder vorm binnen de woonzorgcentra. “Tijdens het verandertraject hebben we heel hard gewerkt aan een visie over hoe we willen kijken naar en omgaan met personen met dementie”, zegt Wendy Hostyn, referentiepersoon dementie en coördinator van het inloophuis dementie. “De uitdaging is nu om deze visie verder te implementeren op de werkvloer.”

Contact behouden, ook zonder woorden

Een ander initiatief is de ontwikkeling van een sensorisch profiel. Daarmee brengen medewerkers in kaart welke zintuiglijke prikkels belangrijk zijn voor een bewoner. Denk aan muziek, geur, aanraking, beweging, licht of stilte.

Zo’n profiel helpt om contact te maken wanneer verbale communicatie moeilijker wordt. Het biedt medewerkers handvaten om nabijheid, comfort en herkenning te bieden op maat van de bewoner.

Concrete verbeteringen in de woonzorgcentra

Het project leidde ook tot verschillende concrete acties op de werkvloer.

In WZC Sint-Alexius kreeg de cafetaria een meer dementievriendelijke inrichting. Een herkenbare, rustige en warme omgeving kan bewoners helpen om zich veiliger en meer op hun gemak te voelen.

In WZC Passionisten startte een pilootproject om familieleden extra te ondersteunen na de verhuis van een bewoner. Een verhuis naar een woonzorgcentrum is vaak een ingrijpend moment, niet alleen voor de bewoner, maar ook voor familieleden. Door hier bewust aandacht aan te geven, wordt de overgang beter opgevolgd.

Daarnaast werkte de projectgroep samen met het palliatief supportteam. Het knipperlichtenformulier werd opnieuw onder de aandacht gebracht en het gebruik van pijnschalen wordt verder versterkt. Zo kunnen signalen van ongemak, pijn of achteruitgang sneller herkend en bespreekbaar gemaakt worden.

Expertise verder versterken

Het project bracht collega’s uit verschillende functies en woonzorgcentra bij elkaar. Door ervaringen te delen, groeide er een meer gedragen kijk op dementiezorg.

Ook de inbreng van een mantelzorger gaf het traject extra diepgang. Die blik hielp om stil te staan bij wat bewoners en hun familie ervaren. Daarnaast werden ook personen met dementie zelf gehoord en bevraagd. 

Tegelijk maakte het traject duidelijk dat implementatie tijd vraagt. De vertaalslag van visie naar dagelijkse praktijk is niet altijd eenvoudig, zeker binnen een drukke zorgcontext. Daarom werd bewust gekozen om klein te beginnen, met haalbare acties en duidelijke prioriteiten.

Vervolg in 2026

Het traject stopt niet met het slotevent. In 2026 wordt een deel van het vormingsbudget voorzien voor opleidingen rond mensen met dementie op jonge leeftijd. De thema’s uit Iedereen telt krijgen ook een vaste plaats binnen de werkgroep dementie en worden meegenomen in het komende beleidsplan.

“Toen we twee jaar geleden startten aan het verandertraject Iedereen telt, waren we heel ambitieus. Het is mooi dat we de meeste doelstellingen hebben kunnen verwezenlijken”, zegt Wendy Hostyn. “Uiteraard zijn er nog zaken waaraan we verder willen werken. Daarom zetten we de werking overkoepelend voor de drie woonzorgcentra van de Alexianen Zorggroep Tienen verder in een werkgroep dementie.”

Zo blijft AZT de expertise rond persoonsgerichte dementiezorg verder uitbouwen, met aandacht voor bewoners, familieleden en medewerkers.