Arbeidszorg als brug naar herstel en zingeving

In het arbeidscentrum van de Alexianen Zorggroep Tienen vinden mensen met een psychische kwetsbaarheid, soms in combinatie met een verstandelijke beperking of complexe sociale achtergrond, opnieuw aansluiting bij de samenleving. Ze nemen er, elk op hun eigen tempo, opnieuw deel aan het leven.

Voor velen is reguliere tewerkstelling voorlopig geen haalbare kaart. Maar dat betekent niet dat ze geen behoefte hebben aan zingeving, structuur en verbinding. Integendeel. Via arbeidsmatige activiteiten of activeringstrajecten doen ze werk op maat, in een veilige context. Zo bouwen ze aan zelfvertrouwen en veerkracht.

Maatregel ondermijnt waardevolle trajecten

Vandaag komen die trajecten onder druk te staan. De federale beslissing om werkloosheidsuitkeringen te beperken tot twee jaar heeft ook gevolgen voor mensen in erkende AMA- en activeringstrajecten.

Als zorgorganisatie begrijpen we deze beslissing niet. Wie vrijwillig, gemotiveerd en onder begeleiding werkt aan herstel, verdient tijd en ondersteuning. Geen financiële straf. Deze maatregel dreigt mensen net uit het activeringstraject te duwen, en niet erin. De gevolgen kunnen zwaar zijn: herval, isolement, uitsluiting.

Wat dat concreet betekent voor mensen, vertelt Jacqueline — zij werkt al drie jaar in het arbeidscentrum van AZT. Haar verhaal laat zien hoe waardevol deze plek is.

Jacqueline: “Ik voel me nuttig en gesteund in het arbeidscentrum.”

“De dood van mijn mama was voor mij een kantelpunt. Ik heb een moeilijke jeugd gehad, maar ik heb nooit stilgestaan bij moeilijkheden in het leven. Ik was een vechter, een ‘Speedy Gonzales’ zoals mijn collega’s me noemden. Als griffier bij de justitie in Brussel was ik streng en had ik drukke dagen. Dat viel allemaal stil toen mijn mama stierf. Hierdoor kwamen alle moeilijkheden en trauma’s plots weer naar boven en belandde ik in een zware depressie. Ondanks dat ik een gezin had, voelde het alsof mijn leven geen zin meer had. Ik ondernam zelfmoordpogingen en ik begon alcohol te drinken, voor het eerst in 40 jaar.”

“Die depressie heeft me 15 jaar van mijn leven gekost. Ik werd opgenomen op verschillende plaatsen. Pas tijdens mijn opname in het psychiatrisch ziekenhuis Alexianen Tienen veranderde er iets. De opname heeft mijn leven gered. Ik was geen gemakkelijke patiënt, maar het team keek naar mij als mens en niet naar mijn problematiek. Ik had een drankprobleem, maar ik was geen alcoholist – dat is een verschil. Ik was niet lichamelijk verslaafd aan alcohol, het was puur mentaal om mijn problemen te verdoven. Mensen worden met de vinger gewezen omdat ze te veel drinken, maar er is altijd een reden. Een alcoholprobleem is geen keuze, het is een ziekte. Iedereen heeft vroeg of laat wel eens problemen in zijn leven, dus oordeel niet te vlug over een ander, want het kan iedereen overkomen.”

“Intussen werk ik drie jaar in het arbeidscentrum van de Alexianen Zorggroep Tienen, een plek waar mensen met een psychische kwetsbaarheid werk op maat kunnen doen. Eén dag per week doe ik hier lichte handenarbeid – iets totaal anders dan mijn vorige job als griffier, maar het geeft me voldoening. Ik doe iets nuttigs voor de maatschappij en soms kom ik ergens iets tegen waarvan ik kan zeggen: ‘Dat heb ik gemaakt!’”

“Dankzij het arbeidscentrum maak ik weer deel uit van de samenleving. Iedereen werkt hier samen en doet zijn best. Je hebt een vangnet om je heen – als je dreigt te hervallen, krijg je hulp. Gewoon al dat besef doet heel veel. ’s Morgens moet ik me soms forceren om te komen, maar ik weet altijd dat het me goed gaat doen om hier bezig te zijn. Ik heb veel steun aan mijn collega’s en aan de begeleiders. We praten niet over onze problemen, maar we steunen elkaar en de sfeer is tof. Het arbeidscentrum is een belangrijke plek voor mij om na mijn opname een rol in de maatschappij te vervullen.”

Meer weten?

De getuigenis van Jacqueline is geen alleenstaand verhaal. In het arbeidscentrum van AZT bouwen tientallen mensen op eigen kracht aan herstel, met ondersteuning waar nodig. Deze trajecten verdienen bescherming.

Lees hier het opiniestuk van Bert Lambeir, algemeen directeur van AZT, en Els Van De Sompel, coördinator van het arbeidscentrum:
https://sociaal.net/opinie/beperking-werkloosheid-in-de-tijd-arbeidszorg/

Meer informatie over activering binnen AZT:
www.alexianentienen.be/geestelijke-gezondheidszorg/hestia/activering